Friday, February 21, 2014

Số La Mã ở các "ancient item" trên eBay có ý nghĩa gì?



Số La Mã

Số La Mã hay chữ số La Mã là một hệ thống chữ số có nguồn gốc từ Roma cổ đại, dựa theo chữ số Etruria. Hệ thống chữ số La Mã dùng trong thời cổ đạiđã được người ta chỉnh sửa sơ vào thời Trung Cổ để biến nó thành dạng mà chúng ta sử dụng ngày nay. Hệ thống này dựa trên một số ký tự nhất định được coi là chữ số sau khi được gán giá trị.
Số La Mã được sử dụng phổ biến ngày nay trong những bản kê được đánh số (ở dạng sườn bài), mặt đồng hồ, những trang nằm trước phần chính của một quyển sách, tam nốt hợp âm trong âm nhạc phân tích, việc đánh số ngày xuất bản của phim, những lãnh đạo chính trị tiếp nối nhau, hoặc trẻ em trùng tên, và việc đánh số cho một số hoạt động nào đó, như là Thế vận hội Olympic và giải Super Bowl, đặc biệt ở một số ancient coin listing trên eBay có số year date thể hiện bằng số la mã.










1897 QUEEN VICTORIA (MDCCCXCVII)



COLLEGIUM SANCTI EDMUNDI MDCCCV (1805)

Để đọc số học có dùng số La Mã, xin xem số học La Mã  bàn tính La Mã.

Có bảy chữ số La Mã cơ bản

Kí tự
Giá trị
I
1 (một) (unus)
V
5 (năm) (quinque)
X
10 (mười) (decem)
L
50 (năm mươi) (quinquaginta)
C
100 (một trăm) (centum)
D
500 (năm trăm) (quingenti)
M
1000 (một ngàn) (mille)
Nhiều ký hiệu có thể được kết hợp lại với nhau để chỉ các số với các giá trị khác chúng. Thông thường người ta quy định các chữ số I, X, C, M, không được lặp lại quá ba lần; các chữ số V, L, D không được lặp lại quá một lần. Chính vì thế mà có 6 nhóm chữ số đặc biệt được thể hiện trong bảng sau:
Kí tự
Giá trị
IV
4
IX
9
XL
40
XC
90
CD
400
CM
900
Người ta dùng các chữ số I, V, X, L, C, D, M, và các nhóm chữ số IV, IX, XL, XC, CD, CM để viết số La Mã. Tính từ trái sang phải giá trị của các chữ số và nhóm chữ số giảm dần. Một vài ví dụ:
·       III hay iii cho ba. Đôi khi, ký tự cuối cùng là "j" thay vì là "i", thường là trong các đơn thuốc.
·       VIII hay viii cho tám
·       XXXII hay xxxii cho ba mươi hai
·       XLV hay xlv cho bốn mươi lăm
·       MMMDCCCLXXXVIII hay mmmdccclxxxviii cho ba nghìn tám trăm tám mươi tám
·       MMMCMXCIX hay mmmcmxcix cho ba nghìn chín trăm chín mươi chín

I chỉ có thể đứng trc V hoặc X, X chỉ có thể đứng trước L hoặc C, C chỉ có thể đứng trước D hoặc M. Các kí tự V, D, M không thể đứng trước nhau trong mọi trường hợp

X
10 (mười) (decem)
L
50 (năm mươi) (quinquaginta)
C
100 (một trăm) (centum)


D
500 (năm trăm) (quingenti)
M
1000 (một ngàn) (mille)
Nhiều ký hiệu có thể được kết hợp lại với nhau để chỉ các số với các giá trị khác chúng. Thông thường người ta quy định các chữ số I, X, C, M, không được lặp lại quá ba lần; các chữ số V, L, D không được lặp lại quá một lần. Chính vì thế mà có 6 nhóm chữ số đặc biệt được thể hiện trong bảng sau:
Kí tự
Giá trị
IV
4
IX
9
XL
40
XC
90
CD
400
CM
900
Người ta dùng các chữ số I, V, X, L, C, D, M, và các nhóm chữ số IV, IX, XL, XC, CD, CM để viết số La Mã. Tính từ trái sang phải giá trị của các chữ số và nhóm chữ số giảm dần. Một vài ví dụ:
·       III hay iii cho ba. Đôi khi, ký tự cuối cùng là "j" thay vì là "i", thường là trong các đơn thuốc.
·       VIII hay viii cho tám
·       XXXII hay xxxii cho ba mươi hai
·       XLV hay xlv cho bốn mươi lăm
·       MMMDCCCLXXXVIII hay mmmdccclxxxviii cho ba nghìn tám trăm tám mươi tám
·       MMMCMXCIX hay mmmcmxcix cho ba nghìn chín trăm chín mươi chín
I chỉ có thể đứng trc V hoặc X, X chỉ có thể đứng trước L hoặc C, C chỉ có thể đứng trước D hoặc M. Các kí tự V, D, M không thể đứng trước nhau trong mọi trường hợp
Đối với những số lớn hơn (4000 trở lên), một dấu gạch ngang được đặt trên đầu số gốc để chỉ phép nhân cho 1000:
·       V cho năm ngàn
·       X cho mười ngàn
·       L cho năm mươi ngàn
·       C cho một trăm ngàn
·       D cho năm trăm ngàn
·       M cho một triệu
=>số 4000 viết trong hệ La Mã là IV

Đối với những số rất lớn thường không có dạng thống nhất, mặc dù đôi khi hai gạch trên hay một gạch dưới được sử dụng để chỉ phép nhân cho 1.000.000. Điều này có nghĩa là X gạch dưới (X) là mười triệu.

Theo Bách khoa toàn thư Wikipedia

Mua Đi Bán Lại? Mua Hàng Giá Rẻ?

Hãy vào


Sản phẩm thay đổi mỗi ngày

No comments:

Post a Comment